Dr. Felsefe - Felsefe Forum
Edebiyat - Nihal Sâmi Banarlı - Baskı Önizleme

+- Dr. Felsefe - Felsefe Forum (http://drfelsefe.com)
+-- Forum: Edebiyat (/forumdisplay.php?fid=13)
+--- Forum: Yazılar & Şiirler (/forumdisplay.php?fid=16)
+--- Konu Başlığı: Edebiyat - Nihal Sâmi Banarlı (/showthread.php?tid=10)



Edebiyat - Nihal Sâmi Banarlı - Kurt - 24.05.2019 18:43

San'at, ihtiyaçlar karşısında bilgi ve düşünceyi iş ile birleştirerek faydasız maddeleri faydalı bir hâle getirmektedir.

Meselâ; taşlar, ağaçlar ve madenler; üzerlerinde işlenmedikçe faydasız ve faydası kıt birer varlık halindedir. Yine meselâ; insanların evlere, eşyalara ve yaşamalarını kolaylaştıracak türlü vasıtalara ihtiyaçları vardır. Nihayet, insanlar devamlı hayat tecrübelerinin verdiği bilgilerle ellerinde bulunan her maddenin kendilerine yarayacak bir çok şeyler yapmayı düşünmüş ve öğrenmişlerdir.

Şu halde; taşlardan, ağaçlardan, madenlerden, evler, eşyalar, makineler yapmak gibi işler birer san'attır.

San'at karşılık olduğu ihtiyaçlara göre, iki kısma ayrılır:

1- İnsanların maddi ihtiyaçlarına karşılık olan san'atlar. Dülgerlerin, marangozların, taşçı, demirci, dokumacı gibi ustaların hünerleri birinci kısım san'atlardandır. Çünkü bu ustaların ortaya koydukları eşyalar insan vücudu'nun daha rahat ve daha iyi yaşamasını kolaylaştırmak içindir.

Böylece insanların bu gibi ihtiyaçlarına karşılık olan san'atlara sadece san'at adı verilir.

2- İnsanların mânevi ihtiyaçlarına karşılık olan san'atlar. Bunlar, raks, musiki, edebiyat, resim, mimarlık ve heykeltraşlık san'atlardır.

Bu çeşit san'at eserlerinin karşısında çok zevkli bir iç ürpermesi ve bir tefekkür heyecanı duyulur. Bu heyecana bediî heyecan derler.

Bize bediî heyecan veren bu altı san'ata da güzel san'atlar adı verilir.

İşte edebiyat, bu güzel san'atlardan biridir.

Güzel san'atları: maddî ihtiyaçlarımıza karşılık olmayan taraflarını düşünerek; faydasız san'atlar diye sıfatlandırmak ve bir süs olarak kabul etmek yanlıştır.

Çünkü, güzel san'atlar, san'atkâr eliyle yaratılan güzelliklerin duyurucu ve düşündürücü sıfatlarıyla insanların duymak ve düşünmek kabiliyetlerini arttırırlar.

Güzel san'atlar, duygularımızı heyecana, düşüncelerimizi yaratıcılığa kadar yükselten san'atlardır.

Yüksek medeniyetlerin her çeşit hareketlerinde ve her türlü eserlerinde güzel san'atlar vasıtasıyla yükselmiş olan heyecan ve tefekkürünün pek büyük bir emeği vardır.

Nihal Sami Banarlı, Edebi Bilgiler, 1948, s. 3-4